Silva Manfrè - Bariolla: Ricercate For Organ (CD)

'Ottavio Bariolla' vertegenwoordigde absolute muzikale perfectie. De orgels van de [kerk van] Madonna di San Celso zijn vereerd door de handen van zo'n voortreffelijke vertolker te zijn gegaan. Zijn toehoorders juichten terwijl hij de toetsen indrukte, en de originele manier waarop hij het klavier op en neer bewoog, zorgde voor een aardse imitatie van de harmonie van de hemel.' Deze verrukte beschrijving, gegeven door de abt Filippo Piccinelli in zijn werk L'Ateneo dei Letterati Milanesi (Milaan, 1670), geeft een goede samenvatting van alle biografische informatie die beschikbaar is over de organist en componist Ottavio Bariolla.Ook Johann Gottfried Walther geeft ons commentaar op de Milanese componist, door in zijn Musikalisches Lexikon (Leipzig, 1732) onder 'Bariolla' te vermelden: 'een uitstekend componist en organist in Milaan, in de kerk van Madonna di San Celso, die [hier] in 1585 Ricercate per suonar d'Organo drukte, en in 1594 Capricci of Canzoni aÌ 4, in 3 delen' Bariolla's faam was dus niet alleen meer dan 100 jaar na zijn dood nog springlevend, ze had zich zelfs tot buiten Italië verspreid.De organist en orgelbouwer Costanzo Antegnati, zoon van de vermaarde Graziadio Antegnati die het orgel bouwde voor de kerk van Santa Barbara in Mantua die op deze opname te horen is, getuigt van het feit dat Bariolla in 1608 nog leefde, door hem in zijn Arte Organica (Brescia, 1608) te noemen als een van de vele 'illustrious and most excellent composers' die hem inspireerden tot het schrijven van zijn verhandeling.Het enige thans bekende exemplaar van Ottavio Bariolla's Ricercate per sonar d'Organo (het origineel is verloren gegaan) bevindt zich in de Duitse orgeltabulatuur die wordt bewaard in de Biblioteca Nazionale di Torino (Fondo Giordano 8). Deze tabulatuur, die tussen 1637 en 1640 werd gedateerd, werd opgesteld door schrijvers die in Zuid-Duitsland werkten en is de grootste manuscriptbron van klaviermuziek, met een ongelooflijk aantal van 1770 composities.Bariolla was een van de eerste componisten in de bloeitijd van de ricercar die brak met de monothematische compositie. Hij gaf er de voorkeur aan meerdere thema's te gebruiken in zijn Ricercate en liep daarmee vooruit op de richting die werd ingeslagen door zijn opvolgers, waaronder Giovanni Maria Trabaci, de bekendste componist van de Napolitaanse school, en Girolamo Frescobaldi.Uit alle composities blijkt een duidelijk streven naar originaliteit, zowel in de keuze van de thema's als in de textuur van de muziek, die vaak een verbazingwekkende dichtheid bereikt wanneer verschillende thema's en hun variaties tegelijkertijd worden gebruikt.Er is weinig bekend over het leven van Ottavio Bariolla, zelfs niet zijn geboorte- en sterfdata. Hij was actief in het Milaan van de 16e eeuw en was een gerespecteerd en notabel organist en componist. In 1619 schrijft Paolo Morigi in La Nobiltà di Milano: 'De grote Ottavio Bariolla, organist aan de zeer vermaarde kerk van La Madonna di San Celso, is nog steeds lofwaardig; hij speelt niet alleen lieflijk en bekwaam, maar wordt ook door intelligente mensen geprezen om zijn compositiesDeze nieuwe opname presenteert Bariolla's 12 Ricercares voor orgel, gepubliceerd in Milaan in 1585. Bariolla was een van de eerste componisten in de periode waarin het ricercar op zijn hoogtepunt was, die brak met de monothematische compositie. Hij gaf er de voorkeur aan meerdere thema's te gebruiken in zijn Ricercate en effende daarmee de weg voor zijn opvolgers, met name Giovanni Maria Trabaci, de bekendste componist van de Napolitaanse school, en Girolamo Frescobaldi. Uit alle composities blijkt een duidelijk streven naar originaliteit, zowel in de keuze van de thema's als in de textuur van de muziek, die vaak een verbazingwekkende dichtheid bereikt wanneer verschillende thema's en hun variaties tegelijkertijd worden gebruikt.Silva Manfrè studeerde orgel en orgelcompositie aan het Conservatorium van Verona (Italië) en aan de Universiteit voor Muziek en Uitvoerende Kunsten van Wenen (Oostenrijk) en Muziekwetenschap aan de Universiteiten van Pavia en Wenen. Tot haar voornaamste interesses behoren minder bekende of zelden uitgevoerde composities uit de Renaissance en de Barok. Zij speelt op het orgel van de Palatijnse Basiliek van Santa Barbara dat in 1565 werd gebouwd door Graziadio Antegnati volgens de aanwijzingen van Girolamo Cavazzoni, waarvan de specificaties in het boekje zijn opgenomen.