Gian-Luca Petrucci - The Other 20th Century 1903-1986 (CD)

Elke poging om alle muzikale gebeurtenissen van de 20e eeuw te schetsen (hoe beknopt ook) zou op zijn minst een zeer algemene benadering van het onderwerp vereisen. De opeenvolging van artistieke stromingen, van Moderne Muziek tot Nieuwe Muziek en de Avant-Garde, vond plaats zonder een constant evolutionair proces. De kenmerken (technisch, expressief, sociale relevantie) van elke stroming putten zichzelf vaak uit in een proces van zelfvernietiging of, als alternatief, namen posities van preëminentie in die buitensporig waren als je ze afzet tegen de werkelijke reikwijdte van de boodschap. Sommige van deze stromingen werden in wezen alleen ondersteund door een sterk element van muzikaal personalisme, gekoppeld aan componisten die even briljant waren als goed thuis in de organisatorische systemen die de verspreiding en productie van hun werken bevorderden. De instrumentalisten, die inmiddels waren uitgegroeid tot performers met een zeldzame vingervlugheid, merkten dat de componisten van de vorige eeuw hen graag de functies van 'co-auteurs' en 'ontcijferaars' van nieuwe muzikale codes lieten vervullen. Dit verhoogde op zijn beurt het personalisme exponentieel en bood nog meer gelaagde perspectieven. De interesse in de nieuwe technische mogelijkheden en effecten van de instrumenten werd bijna dwangmatig, in die mate dat de strikt muzikale waarde van de tekst werd gemarginaliseerd.

Toch vinden we, naast de muziek gecomponeerd (of anderszins geproduceerd) in de periode waarin het officiële serialisme zijn hoogtijdagen beleefde, meesterwerken die vaak moeilijk te onderscheiden zijn tussen een veelheid aan andere, praktisch niet van elkaar te onderscheiden werken. En ontegenzeggelijk werden er 'gewelddadige aanvallen' gedaan op degenen die bleven componeren volgens wat de woordenboeken - niet zonder een vleugje neerbuigendheid - omschreven als 'een taal die vasthoudt aan traditie, maar openstaat voor nieuwe ervaringen'. Vandaag, een goede halve eeuw later, hebben critici, musicologen en instrumentalisten eindelijk beseft dat, naast de Nieuwe Muziek en de Avant-Garde, andere componisten van groot formaat een traditie in stand hielden die meer kon zijn dan alleen maar zelfverwijzend. Sterker nog, hun traditie was zo solide (vanuit technisch oogpunt) dat ze perfect de eisen kon absorberen van een maatschappij die snelle - vaak zeer snelle - transformaties onderging.

De componisten die op deze opname vertegenwoordigd zijn - sommige bekend, andere onbekend voor de meeste luisteraars - behoren tot een groep artiesten die het verdienen om beschouwd te worden als onderdeel van 'de andere 20e eeuw': een muzikale 20e eeuw die vaak geen aandacht, consideratie en onderscheiding heeft gekregen, ondanks het feit dat de belangrijkste exponenten zich terdege bewust waren van de artistieke waarden van die periode en deze volledig deelden.