Trams In Nederland 1920-1955 & 1936-1957 + Jumbo's Jeeps en Blokkendozen (2DVD)

Deze dvd boxset bevat:

Trams in Nederland

Ruim 2000 km stoomtramweg is er in Nederland geweest, geëxploiteerd door tientallen maatschappijen die hiervoor iets meer dan 700 stoomlocomotieven hebben ingezet. De meeste stoomtramlijnen zijn tussen 1880 en de Eerste Wereldoorlog aangelegd. De opkomst van de autobus en de crisis van de jaren dertig betekende voor veel stoomtrams het einde. Maar vaak werden tramlijnen niet opgebroken, en hield men trams achter de hand. Hierdoor was het mogelijk dat gedurende de Tweede Wereldoorlog de stoomtram weer ging rijden. Vloeibare brandstoffen immers waren er niet, kolen waren er wel. Ook de eerste jaren na de oorlog kon de stoomtram nog niet gemist worden, maar na 1950 was het toch zo goed als afgelopen.

In deze film worden de volgende stoomtrams getoond: Rotterdamsche Tramweg-Maatschappij (RTM, 1067 mm spoor), Zeeuwsch-Vlaamsche Tramweg-Maatschappij (ZVTM, meterspoor), Stoomtram-Maatschappij Breskens-Maldeghem (SBM, meterspoor), Gooische Tramweg-Maatschappij (GoTM, normaalspoor), Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM, normaalspoor), Stoomtramweg-Maatschappij “Oostelijk Groningen” (OG, 1067 mm spoor), Eerste Drentsche Stoomtramweg-Maatschappij (EDS, 1067 mm spoor), Geldersche Tramwegen (GTW, 75 cm spoor).

Camera: J.F.S. Esser, F.C. Wieder, J.B. le Grand, A.G. Nijmeijer, C.R. Tiddens, Jim Joyce, ing. G. Vrijburg, H.A. van Diggele.


Elektrische trams zijn in Nederland nu alleen nog in en rond de vier grote steden te vinden. Vroeger was dat anders: Zuid Limburg kon per tram doorkruist worden, in Groningen knarsten trams over de Grote Markt, de Utrechtse Heuvelrug was het domein van de NBM, en in Utrecht reed tot 1939 een stads-tram. Nijmegen had de beroemde lijn naar Berg en Dal, het enige bergspoor in Nederland, en ook Twente, Arnhem en Zeeland hebben elektrische trams gekend.

Van deze verdwenen trams herleven er enkele in deze film: Haarlem (1920), de NBM in Rhenen (1939), een rit met de NBM van Utrecht naar Zeist (1942), de stads-tram van Utrecht (1929), trams in Arnhem (zomer 1940), Nijmegen (lijn 3 naar Hees en lijn 2 naar Berg en Dal, 1954-1955), een rit van Heerlen naar Kerkrade (1947), en tenslotte Groningen met o.a. beelden van de buitenlijn naar Haren (1939) en de Grote Markt in oorlogstijd.

Camera: H.A. van Diggele, C.R. Tiddens, A.G. Nijmeijer, Ben Postema, F.C. Wieder, J.F.S. Esser, S.W. Hagedoorn.

Commentaartekst: Bert Steinkamp. Samenstelling en productie: Ton Pruissen – Filmarchief van de NVBS

Jumbo's, Jeeps en Blokkendozen

Opnamen uit de periode 1945-1953, uit het filmarchief van de NVBS. Van den Burg beeldproducties, 1999. Samenstelling en productie Ton Pruissen. 50 minuten zwart-witopnamen, gedeeltelijk met authentiek geluid.

Herstellingsoord der IJzeren Paarden. Opnamen uit de periode 1947-1955, uit het NS-archief. Stichting Rail Art. Videobewerking Ton Pruissen. Speelduur 63 minuten. In 2005 opnieuw uitgebracht als dvd: "NS in beeld 1947-1955" (zie verderop).